Vergelijk de Troonrede.
Troonredes · 1945–2026

Prinsjesdag 2026 · de balans in woorden

Een lange rede.
Een ander accent.

Wat valt op aan de nieuwste Troonrede? Bekijk 2026 naast 81 eerdere redes, terug tot 1945.

Onderzoek zelf een woord ↓
2.889woorden in 2026

1.092 meer dan in 2025 (+60,8%).

8elangste van 82 redes

Langste van Willem-Alexander (2013–2026); 1993 blijft het recordjaar.

Bekijk de ranglijst →
+38,3%langer dan historisch gemiddeld

Vergelijking met de 81 redes uit 1945–2025.

De lengte vergeleken

Meer ruimte voor woorden

Gemiddeld 1945–2025
2.089
2025
1.797
2026
2.889
Record: 1993
3.208

Aantal woorden per gepubliceerde rede; het gemiddelde is afgerond.

Meest gebruikte woorden

De vaste spelers van 2026

122×14× in 2025
220×8× in 2025
318×7× in 2025
411×5× in 2025
510×2× in 2025

Na uitsluiting van 270 algemene woorden. Klik voor de hele geschiedenis.

Opvallende stijgers

Niet nieuw. Wel nadrukkelijker.

Een selectie woorden die relatief veel vaker terugkomen dan in 2013–2025. Alle verhoudingen zijn gecorrigeerd voor de lengte van de teksten.

6,9× zo vaak

8 keer in 2026 · 2,8 per 1.000 woorden, tegenover 0,4 in 2013–2025.

Hoogste frequentie sinds 1945
12,5× zo vaak

6 keer in 2026 · 2,1 per 1.000 woorden, tegenover 0,2 in 2013–2025.

Hoogste frequentie sinds 1945
10,4× zo vaak

4 keer in 2026 · 1,4 per 1.000 woorden, tegenover 0,1 in 2013–2025.

Hoogste frequentie sinds 1945
2× zo vaak

10 keer in 2026 · 3,5 per 1.000 woorden, tegenover 1,7 in 2013–2025.

Vergeleken op gelijke tekstlengte
5,8× zo vaak

5 keer in 2026 · 1,7 per 1.000 woorden, tegenover 0,3 in 2013–2025.

Vergeleken op gelijke tekstlengte
4,7× zo vaak

5 keer in 2026 · 1,7 per 1.000 woorden, tegenover 0,4 in 2013–2025.

Hoogste frequentie sinds 1945

Wel echt nieuw in deze vorm

Van kunstmatige intelligentie naar AI

De afkorting staat er 2 keer in, voor het eerst in deze verzameling. kwam al in 2021 voor. Ook verschijnt voor het eerst: 2 keer.

Minder vaak genoemd

Gaza en Oekraïne nemen minder woorden in

gaat van 3 naar 1 vermelding; van 4 naar 2. Omdat de rede langer is, daalt hun frequentie per 1.000 woorden nog sterker. Dat zegt niets over het belang van de onderwerpen.

Hoe zijn deze vergelijkingen gemaakt?

Eigen tellingen van de gepubliceerde bronteksten. De lengte en records vergelijken 1945–2026; de stijgers vergelijken 2026 met alle woorden in 2013–2025 samen. ‘Zo vaak’ is de verhouding tussen vermeldingen per 1.000 woorden. Records bij woorden gaan ook over die frequentie. De woordkeuze bij de stijgers is een redactionele selectie, geen volledige ranglijst.

Exacte woordvormen tellen afzonderlijk. ‘Nieuw’ betekent: niet eerder gevonden in deze verzameling sinds 1945. Historische spelling en transcriptiefouten kunnen uitkomsten beïnvloeden. De volledige bronverantwoording staat onderaan.

Troonredes · 1945–2026

De Troonrede,
woord voor woord.

Ontdek hoe woorden verschijnen, verdwijnen en terugkeren in 82 Troonredes sinds 1945.

Probeer
De Troonredes worden geladen…
Bronnen en telmethode

Deze verkenner bevat 82 redes uit 1945 tot en met 2026. De teksten uit 1945–2012 zijn afkomstig van Troonredes.nl; de bestaande teksten uit 2013–2025 van het Koninklijk Huis. De tekst van 2026 komt van de Rijksoverheid. Het zijn tellingen van gepubliceerde teksten, niet van geluidsopnamen.

Voor 1946 gebruiken we de Troonrede van 23 juli; de korte openingsredes van juni en september tellen niet mee. In 1947 is de openingsrede van minister-president Beel opgenomen. Inhuldigingsredes, abdicatieredes en dubbele publicaties zijn niet meegeteld.

Historische spelling en eventuele transcriptiefouten in de bron zijn behouden. Bijvoorbeeld: ‘Nederlandsch’ wordt niet automatisch ‘Nederlands’. Afbeeldingsbijschriften en videofragmenten zijn verwijderd. De bronpagina van 1977 heeft een URL met 1976; het jaartal volgt de titel van de rede.

We tellen de rede inclusief aanhef en slotformule, zonder webkoppen. Getallen tellen mee in de lengte van de rede. Woorden worden gescheiden door witruimte; losse leestekens tellen niet mee. Een koppeltekenwoord telt als één woord. Hoofdletters worden genegeerd, accenten blijven behouden. Verschillende woordvormen tellen afzonderlijk: ‘woning’ is dus niet ‘woningen’.

Met ‘Ook woorden die hiermee beginnen’ telt ‘klimaat’ bijvoorbeeld ook ‘klimaatverandering’ en ‘klimaatbeleid’. Deze keuze geldt alleen voor één zoekwoord. Woordgroepen worden geteld als opeenvolgende woorden. De stand ‘Per 1.000 woorden’ deelt het aantal vermeldingen door de lengte van elke rede en vermenigvuldigt dit met 1.000.

In de grafiek zijn alle jaren binnen de gekozen periode opgenomen, ook bij nul vermeldingen. Een ontbrekend woord betekent niet dat het onderwerp niet ter sprake kwam.

Voor gebruiksstatistieken bewaren we alleen aantallen paginaweergaven en zoekopdrachten per dag. We slaan hiervoor geen cookies, IP-adressen, zoektermen of individuele bezoekersprofielen op. We respecteren het niet-volgen-signaal van je browser.